Kayseri’nin Soğuk Sabahlarında Başlayan Bir Düşünce
Zif ziyaretçileri için hazırladığımız bu makalede “Korelasyon bozukluğu nedir” konusunu sade bir dille anlatıyoruz.
Kayseri’de sabahlar hep aynı hissi taşır: keskin bir soğuk, yüzüne çarpan ince rüzgâr ve insanın içini uyandıran o sessiz yalnızlık. 25 yaşındayım. Günlük tutmayı alışkanlık haline getirdiğimden beri bazı şeyleri daha net görüyorum ama bazı şeyler de daha karmaşık hale geliyor.
O sabah da yine defterimi açtım. Kalem elimdeydi ama yazmakta zorlanıyordum. Çünkü aklımın içinde dönüp duran tek bir kelime vardı: korelasyon bozukluğu nedir?
Bunu ilk kez bir psikoloji kitabında görmüştüm. Ama orada kuru bir tanım gibi duruyordu. Benim hayatımda ise bu kelime, sanki bir gölge gibi her an peşimden gelmeye başlamıştı.
Defterimdeki Küçük Tesadüflerin Büyümesi
Bir hafta boyunca garip bir şey fark ettim. Yazdığım günlerde hava yağmurluysa kendimi daha yalnız hissediyordum. Defterime daha çok iç döktüğüm günlerde telefonum daha az çalıyordu. Bir arkadaşım beni aradığında ertesi gün mutlaka iyi bir şey oluyordu.
İlk başta bunları “tesadüf” diye geçiştirdim. Ama insan zihni boşluk sevmez. Ben de o boşluğu hikâyelerle doldurmaya başladım.
“Bugün yazdım çünkü yağmur vardı.”
“Bugün kimse aramadı çünkü içim kötüydü.”
“Demek ki bazı şeyler birbirine bağlı.”
İşte tam burada başladı her şey.
Korelasyon bozukluğu nedir diye tekrar sorduğumda, artık sadece bir kavram değil, hayatımı ele geçiren bir düşünce biçimiydi. Olaylar arasında olmayan bağlar kuruyordum. Ve bunu fark ettiğimde bile duramıyordum.
Bir Arkadaş Mesajı ve Kafamdaki Zincir
Bir akşam, lise arkadaşım Mert’ten mesaj geldi. “Nasılsın?” yazmıştı sadece.
O an içimde garip bir kıpırtı oldu. Çünkü o gün sabah defterime uzun uzun yalnızlık üzerine yazmıştım. Ve o mesaj bana sanki bir işaret gibi geldi.
“Demek ki yazdığımda insanlar hissediyor.”
Bu düşünce beni kısa süreli bir heyecana sürükledi. Hatta gülümsedim. Ama aynı zamanda içimde ince bir korku vardı. Ya bu sadece zihnimin bana oynadığı bir oyun ise?
Yine de devam ettim. O günkü tüm olayları zihnimde bir zincire bağladım. Kahve dökülmesi, otobüsün geç gelmesi, Mert’in mesajı… Hepsi bir bütün gibi görünmeye başlamıştı.
Ve ben bu bütünün içinde kayboluyordum.
Korelasyon Bozukluğu Nedir? İçimdeki Yanlış Bağlantılar
Bir gece, uykum kaçtığında tekrar o kelimeyi yazdım defterime:
Korelasyon bozukluğu nedir?
Kendi kendime cevap vermeye çalıştım. Sanki biri bana soruyormuş gibi:
“İki olay arasında gerçek bir bağ olmamasına rağmen, zihnin onların bağlantılı olduğuna inanmasıdır.”
Ama bunu bilmek beni rahatlatmadı. Aksine daha da huzursuz etti. Çünkü ben bunu yaşıyordum.
Yağmur yağınca üzülüyordum.
Üzüldüğümde yağmur yağacağını sanıyordum.
Bu döngü, küçük bir düşünce gibi başladı ama sonra büyüdü. Her şey bir işaret gibi görünmeye başladı. Bir bakış, bir cümle, hatta bir sessizlik bile.
Şehrin Sessizliğinde Kendi Zihnimle Savaş
Kayseri’nin akşamları daha da ağır olur. Sokak lambaları yanar, insanlar evlerine çekilir. Ben ise yürümeyi seçerdim. Çünkü yürürken düşünceler biraz daha sessizleşirdi.
Ama o dönem sessizlik bile bana iyi gelmiyordu.
Bir gün Hunat çevresinde yürürken bir bankta oturdum. Yanımda yaşlı bir adam vardı. Elinde çay, gözleri uzaklara bakıyordu. O an içimde garip bir düşünce oluştu.
“Eğer şimdi kalkarsam, hayatımda bir şey değişecek.”
Kalktım.
Hiçbir şey olmadı.
Ama zihnim buna inanmadı. “Henüz olmadı” dedi. “Belki de etkisi sonra çıkacak.”
İşte bu düşünce beni en çok yoran şeydi. Çünkü hiçbir şeyi yanlışlayamıyordum. Her şey bir ihtimal olarak kalıyordu.
Umut ve Yanlış Bağlantılar Arasında Sıkışmak
Sitemizden Önerilen: Kösnük nedir ?
Bir gün gerçekten umutlandım. Küçük bir iş görüşmesine çağrılmıştım. O sabah defterime yazmadım. Bilerek.
“Yazmazsam iyi şeyler olur mu?” diye düşündüm.
Görüşme iyi geçti. Eve dönerken içimde büyük bir sevinç vardı. Ama aynı anda korku da büyüyordu.
“Demek ki yazmamak işe yaradı.”
Bu düşünce beni hem mutlu etti hem de kilitledi. Çünkü artık yazmak bile bir risk haline gelmişti.
Kendi hayatımı küçük ritüellere bölmüştüm. Yazarsam kötü, yazmazsam iyi… gibi.
Oysa içten içe biliyordum: Bunların hiçbirinin gerçek bir bağı yoktu.
Kendi Kendime Sorduğum Zor Sorular
Gece olduğunda kendime şu soruları soruyordum:
“Gerçekten olaylar bağlantılı mı?”
“Yoksa ben sadece anlam yaratmaya mı çalışıyorum?”
“Zihnim bana hikâye mi anlatıyor?”
Bu soruların cevabı yoktu. Ya da ben cevabı kabul etmek istemiyordum.
Çünkü korelasyon bozukluğu nedir sorusunun cevabı, bazen insanın kendi güven duygusunu sarsıyordu. Her şeyin rastlantısal olabileceğini düşünmek bile başlı başına bir yalnızlıktı.
Kırılma Noktası: Bir Defter Sayfası
Bir sabah defterimi açtım. Sayfalar doluydu. Tarihler, küçük notlar, garip bağlantılar…
Ama bir sayfa dikkatimi çekti. Orada sadece şu yazıyordu:
“Bugün hiçbir şey olmadı ama ben yine bir şey olacak sandım.”
O cümle beni durdurdu.
Uzun süre baktım.
O an anladım ki mesele olaylar değilmiş. Mesele benim onlara yüklediğim anlammış.
Gözlerim doldu. Çünkü ilk defa kendime dürüsttüm. Hayal kırıklığı hissettim. Büyük bir hayal kırıklığı. Ama aynı zamanda garip bir rahatlama da vardı.
Gerçekle Barışmaya Çalışmak
Ertesi gün yürüyüşe çıktım. Bu kez hiçbir şeyi işaret olarak görmemeye çalıştım. Yağmur yağdı, ıslandım. Bir köpek havladı, irkildim. Birisi selam verdi, karşılık verdim.
Ama hiçbirine anlam yüklememeye çalıştım.
Zordu.
Zihnim sürekli eski alışkanlığa dönmek istiyordu. “Bak bu bir işaret” diyordu. Ama ben ilk defa ona karşı durmaya çalışıyordum.
Korelasyon bozukluğu nedir sorusunu artık farklı bir yerden anlamaya başlamıştım. Belki de bu, insanın kendi hikâyesini fazla ciddiye almasıydı. Belki de her şeyin bir sebebi olmak zorunda değildi.
İçimde Sessiz Bir Denge Arayışı
Zaman geçti. Her şey bir anda düzelmedi. Ama ben küçük bir şey öğrendim: Bazı bağlantılar sadece zihinde var olur.
Defterime yeniden yazmaya başladım. Ama bu kez daha özgürce. Yağmur yağdığında sadece “yağmur yağıyor” yazdım. Kimse aramadığında “kimse aramadı” dedim. Hepsine anlam yüklememeye çalıştım.
Bazen başaramadım. Bazen yine eski düşünceler geri geldi. Ama artık onlarla savaşmıyordum. Sadece fark ediyordum.
Sonra Anladığım Şey
Bir gece Kayseri’nin sessizliğinde otururken, gökyüzüne baktım. Yıldızlar vardı. Soğuk vardı. Ve içimde tuhaf bir sakinlik.
O an şunu düşündüm:
Belki de korelasyon bozukluğu nedir sorusunun cevabı, hayatı fazla anlamlandırma isteğimizdir. Her şeye bir sebep ararken, aslında kendi huzurumuzu kaybediyoruz.
Ve ilk defa hiçbir şeyi çözmeye çalışmadan sadece oturdum.
Ne geçmişi bağladım, ne geleceği.
Sadece o anı yaşadım.
Ve bu, uzun zamandır hissetmediğim bir hafiflikti.